کد مطلب: 4624 | زمان انتشار: ۱۰:۱۹:۴۴ - جمعه ۲۲ آذر ۱۳۹۲ | بدون نظر | دفعات مشاهده : 531 | پرینت از مطلب پرینت از مطلب |

تاریخ و زمان بعثت پبامبر اکرم (ص)

 تاریخ و زمان بعثت حضرت محمد (ص)‏

درباره تاریخ بعثت رسول خدا(ص) در روایات و احادیث‏ شیعه و اهل سنت اختلاف است و مشهور میان علماء و دانشمندان شیعه آن است که بعثــت آن حضرت در بیست و هفتم رجب سال چهلم عام الفیل بوده، چنانچه مشهور میان علماء و محدثین اهل سنت آن است که این ماجرا در ماه ‏مبارک رمضان آن سال انجام شده که در شب و روز آن نیز اختلاف دارند،که برخى هفده رمضان و برخى هیجدهم و جمعى نیز تاریخ آن را بیست و چهارم آن ماه دانسته‏اند.

البته در پاره‏اى از روایات شیعه نیز بعثت حضرت محمد(ص) در ماه رمضان ذکر شده؛ مانند روایت عیون‌الاخبار صدوق(ره) که‏ متن آن اینگونه است:
‏وقتى شخصى به نام فضل از امام رضا علیه السلام مى‏پرسدکه چرا روزه فقط در ماه مبارک رمضان فرض شد و در سایرماهها فرض نشد؟ امام علیه السلام در پاسخ او فرمود:
‏‏«لان شهر رمضان هو الشهر الذى انزل الله تعالى فیه القرآن…»
تا آنجا که می‌فرماید: «…و فیه نبى محمد صلى الله علیه و آله»؛ یعنى بدان جهت که ماه رمضان همان ماهى است که خداى ‏تعالى قرآن را در آن نازل فرمود… و همان ماهى است که ‏محمد(ص) در آن به نبوت برانگیخته شد… که چون مخالف با روایات دیگر شیعه در این باره بوده است؛ مرحوم مجلسى احتمال تقیه در آن داده، و یا فرموده که باید حمل بر برخى‏ معانى دیگرى جز معناى بعثت اصطلاحى شود. زیرا تاریخ بیست و هفتم ماه رجب به نظر آن مرحوم نزد علماى امامیه ‏مورد اتفاق و اجماع بوده و گفته است:«…و علیه اتفاق‏الامامیه‏».
و اما نزد محدثین و علماى اهل سنت همان گونه که گفته شد، مشهور همان ماه رمضان است، اگر چه در شب و روز آن‏ اختلاف دارند؛ و در برابر آن نیز برخى از ایشان دوازدهم ماه ‏ربیع‌الاول و یا دهم آن ماه، و برخى نیز مانند شیعه ‏بیست و هفتم رجب را تاریخ بعثت دانسته‏اند. و بدین ترتیب ‏اقوال درباره تاریخ ولادت آن حضرت بدین شرح است: ‏
۱- بیست و هفتم ماه رجب و این قول مشهور و یا مورد اتفاق‏علماى شیعه و برخى از اهل سنت است.
۲- ماه رمضان(۱۷ یا ۱۸ یا ۲۴ آن ماه) و این قول نیز مشهور نزد عامه و اهل سنت است.
‏۳- ماه ربیع‌الاول (دهم و یا دوازدهم آن ماه) و این قول نیز از برخى از اهل سنت نقل شده.
و اما مدرک این اقوال:‏
مدرک شیعیان در این تاریخ یعنى ۲۷ رجب، روایاتى است‏ که از اهل بیت عصمت و طهارت رسیده؛ مانند روایاتى که در کتاب شریف کافى از امام صادق علیه‌السلام و فرزند بزرگوارش‏ حضرت موسى‌بن جعفر علیه‌السلام روایت ‏شــده، و نیز روایتى که ‏در امالى شیخ(ره) از امام صادق علیه‌السلام نقــل شده است و از آنجا که ‏«اهل‌البیت ادرى بما فى‌البیت‏» گفــتار این ‏بزرگواران براى ما معتبرتر از امثال عبید بن عمیر و دیگران است.
و اما اهل سنت که عموماً ماه رمضان را تاریخ بعثت ‏دانسته‏اند، مدرک آن‌ها در این گفتار اجتهادى است که از چند نظر مخدوش و مورد مناقشه است، و آن اجتهــاد این است که فکرکرده‏اند بعثت نبی اکرم توأم بــا نزول قرآن بوده، و نزول قرآن نیز طــبق آیه کریمه «شهر رمضان الذى انزل فیه القرآن…» در ماه‏ مبارک رمضان انجام شده، و با این دو مقدمه نتیجه‏گیرى کرده ‏و گفــته‏اند که: بعثت حضرت محمد(ص) در ماه رمضان بوده است، در صورتی که‏ هر دو مقدمه و نتیجه‏گیرى مورد خدشه است؛ زیرا:
‏اولاً- این گونه آیات که با لفظ ‏«انزال‏» آمده، به گفته اهل ‏تفسیر و لغت مربوط به نزول دفعى قرآن کریم است ـ چنانچه مقتضاى لغوى آن نیز همین است ـ نه نزول تدریجى آن، و در این که نزول دفعى آن به چه صورتى بوده و معناى آن چیست.
‏اقوال بسیارى وجود دارد که نقل و تحقیق در این باره از بحث ‏تاریخى ما خارج است. و قول مشهور آن است که ربطى به ‏مسأله بعثت رسول خدا(ص) که به گفته خود آنها بیشتر از چند آیه ‏معدود بر پیغمبر اکرم نازل نشـــد ندارد، و مربوط است‏ به نزول ‏دفعى قرآن بر بیت‌المعمور و یا آسمان دنیا ـ چنانچه سیوطـــى و دیگران در ضمن چند حدیث در کتاب در المـنثور و اتقان از ابن‏عباس نقل کرده‏اند ـ و عبارت یکى از آن روایات که سیوطى‏آن را در المنثور در ذیل همین آیه از ابن عباس روایت کرده ‏این گونه است که گفته است:
‏«شهر رمضان و اللیله المبارکه و لیله القدر فان لیله القدر هى‏اللیله المبارکه و هى فى رمضان، نزل القرآن جمله واحده من‏الذکر الى البیت المعمور، و هو موقع النجوم فى السماء الدنیا،حیث وقع القرآن،ثم نزل على محمد(ص)بعد ذلک‏فى الامر و النهى و فى الحروب رسلا رسلا».
یعنى ماه رمضان و شب مبارک و شب قدر که شب قدر همان شب مبارک است که در ماه رمضان است و قرآن در آن شب یکجا از مقام ذکر به بیت‌المعمور یعنى محل وقوع ‏ستارگان در آسمان دنیا نازل شد و سپس تدریجاً پس از آن‏ در مورد امر و نهى و جنگ‌ها بر محمد(ص) فرود آمد. و به این مضمون حدود ده روایت از او نقل شده است.
و متن روایت دیگرى که از طریق ضحاک از ابن عباس ‏روایت کرده چنین است: «نزل القرآن جمله واحده من عند الله من اللوح المحفوظ الى‏السفره الکرام الکاتبین فى السماء الدنیا فنجمه السفره على‏جبرئیل عشرین لیله، و نجمه جبرئیل على النبى عشرین‏سنه‏».
یعنى قرآن یکجا از نزد خداى تعالى از لوح محفوظ به‏ سفیران (فرشتگان) گرامى و نویسندگان آن در آسمان دنیا نازل گردید و آن سفیران در بیست‏ شب تدریجاً آن را بر جبرئیل نازل کردند، و جبرئیل نیز در بیست ‏سال آن را بر رسول خدا نازل کرد.
این درباره اصل نزول قرآن در ماه مبارک رمضان و شب قدر.
و ثانیاً ـ در مورد قسمت دوم استدلال ایشان که نزول قرآن را توأم با بعثت رسول خدا(ص) دانسته‏اند.
آن نیز مخالف با گفتار خودشان بوده و مخدوش است، زیرا عموم مورخین و محدثین اهل ‏سنت معتقدند که نبوت و بعثت رسول خدا در آغاز به صورت رؤیا ودر عالم خواب بوده و پس از گذشت مدت‌ها که برخى آن را شش‏ماه و برخى سه سال و برخى کمتر و بیشتر دانسته‏اند، در عالم ‏بیدارى به آن حضرت وحى شد و جبرئیل بر آن بزرگوار نازل گردید و قرآن را آورد.
و این جزء نخستین حدیث‌هاى صحیح بخارى است که ازعایشه نقل کرده که گوید:
‏‏«اول ما بدى‏ء به رسول الله(ص) من الوحى الرؤیا الصادقه‏ فى النوم و کان لا یرى رویا الا جاءت مثل فلق الصبح،ثم ‏حبب الیه الخلاء فکان یخلو بغار حراء فیتحنث فیه اللیالى ‏ذوات العدد قبل ان ینزع الى اهله و یتزود لذلک، ثم یرجع ‏الى خدیجه فیتزود لمثلها، حتى جائه الحق و هو فى غار حراء، فجاءه الملک فقال:اقرا…»
‏و البته ما در آینده روى این حدیث و ترجمه آن مشروحاً بحث ‏خواهیم کرد، و این مطلب را تذکر خواهیم داد که در این حدیث جاى این سئوال هست که آیا عایشه این حدیث را از چه کسى‏نقل کرده و آیا گوینده حدیث رسول خدا(ص) بوده یا دیگرى؛ زیرا خود عایشه که در هنگام نبوت رسول الله هنوز به دنیا نیامده بود و قاعدتاً این روایت را از دیگرى نقل کرده است، ولى در اینجا از او نام نبرده…!
‏مگر این که بگویند: این اجتهاد و نظریه خود ایشان بوده که ‏در این باره اظهار کرده‏اند که در این صورت این روایت‏ خود عایشه ‏است و نظریه او است که در این باره اظهار داشته و از باب حجیت‏ روایت‏ خارج شده و مانند نظرات دیگر می‌شود که لابد براى ‏امثال بخارى که کتاب خود را با امثال آن افتتاح و آغاز کرده‏، حجیت داشته… و به هر صورت پاسخ این سئوال را باید آنها بدهند!
‏ولى این مطلب به خوبى از این حدیث معلوم می‌شود که میان ‏نزول وحى بر رسول خدا و نزول قرآن فاصله زیادى وجود داشته و توأم با یکدیگر نبوده و در نهایه ابن اثیر در ماده‏ «جزء» در ذیل‏حدیث ‏«الرؤیا الصالحه جزء من سبعین جزء من النبوه‏» می‌گوید:
‏‏«و کان فى اول الامر یرى الوحى فى المنام و دام کذلک نصف‏سنه، ثم راى الملک فى الیقظه‏».
و نظیر این گفتار را سیوطى در کتاب اتقان ذکر کرده. و بلکه برخى از ایشان فاصله میان بعثت رسول خدا(ص) و نزول قرآن را چنانچه گفتیم سه سال دانسته و به این مطلب‏ تصریح کرده‏اند، که یکى از آن‌ها روایت زیر است که ابن کثیر آن را صحیح و معتبر دانسته و آن روایت امام احمد بن حنبل است ‏که به سند خود از شعبى روایت کرده که گوید:
«ان رسول الله(ص) نزلت علیه النبوه و هو ابن اربعین سنه، فقرن بنبوته اسرافیل ثلاث سنین، فکان یعلمه الکلمه و الشى‏ء و لم ینزل القرآن، فلما مضت ثلاث سنین قرن بنبوته جبرئیل، فنزل القرآن على لسانه عشرین سنه، عشرا بمکه و عشرا بالمدینه، فمات و هو ابن ثلاث و ستین سنه‏».
‏و نظیر همین گفتار از دیگران نیز نقل شده. و البته ما اکنون در مقام بحث کیفیت نزول قرآن کریم و نزول دفعى و تدریجى و تاریخ نزول و بحث‌هاى دیگرى که مربوط به نزول قرآن است نیستیم، و اساساً آن بحث‌ها از بحث تاریخى ما خارج است، و مرحوم علامه طباطبائى و دیگران در این باره‏ تحقیق و قلم‌فرسائى کرده‏اند که می‌توانید به کتاب المیزان وکتاب‌هاى دیگر مراجعه نمایید و تنها در صدد پاسخگوئى به این استدلال بودیم که بعثت رسول خدا مقارن با نزول قرآن نبوده ‏و از این راه نمی‌توان تاریخ بعثت آن حضرت را به دست آورد.

 



ارسال نظر

کسب درآمد
آخرین مطالب


خرید vpn خرید سی سی کم خرید vpn خرید vpn خرید vpn خرید کریو